12/09/2019

Czy filozofia może nam pomóc w zbliżeniu do Boga?

Czy filozofia może nam jakoś pomóc w zbliżeniu się do Tego, Co Ostateczne, Nieskończone i Nieuwarunkowane, a co w ramach naszej tradycji religijnej nazywamy „Bogiemˮ? Tak, ale nie w taki prosty i bezpośredni sposób, jak to się niektórym wydaje…

Nie chodzi tu bowiem o filozoficzne „dowodyˮ na istnienie Boga czy o filozoficzne rozważania na temat Jego natury albo relacji pomiędzy Nim a światem i ludźmi. Owszem, wszystko to może być bardzo ważne, bardzo pożyteczne i bardzo ciekawe. Tego typu rozważania nie pozwalają zdyskwalifikować Boga i religii jako przejawów jakiegoś prymitywnego irracjonalizmu.

Ostatecznie jednak filozofia, poprzez swoje radykalne, nieustępliwe, krytyczne dążenie do Absolutu, przekracza i porzuca tego typu rozważania – przekracza i porzuca samą siebie. Kluczowym momentem jest tutaj uświadomienie sobie, że Bóg jest „większy od wszystkiego, co można pomyślećˮ (Deus maior sit quam cogitari possit)[1].

Oznacza to uświadomienie sobie, że wszystkie nasze pojęcia, wszystkie nasze wyobrażenia, wszystkie nasze słowa, przy pomocy których próbujemy myśleć i mówić o Bogu są nieadekwatne. Jeśli te zawsze nieadekwatne pojęcia, wyobrażenia, słowa absolutyzujemy, twierdząc, że udało nam się w nich w pełni uchwycić i zamknąć To, Co Ostateczne, Nieskończone i Nieuwarunkowane, wówczas popadamy w idolatrię, czyli w bałwochwalczy kult tego, co jest naszym własnym wytworem i co dziedziczy po nas naszą nieostateczność, skończoność i uwarunkowanie. Aby więc zbliżyć się do Boga, być może potrzebujemy porzucić wszystkie nasze pojęcia, wszystkie nasze wyobrażenia i wszystkie nasze słowa, jakie mamy o Nim.

Ujmując to w sposób metaforyczny, żeby zbliżyć się do Boga, być może powinniśmy stanąć zupełnie sami, zupełnie nadzy na pustyni… Być może powinniśmy stanąć tak, ogołoceni, bez żadnych myśli i oczekiwań. „Oto jestem!ˮ „Hineni[2] Czy Ktoś odpowie?

Wiedzieć więcej: Zobacz film

[1] Por. Anzelm z Canterbury, Monologion. Proslogion. Kęty 2007, s. 222.

[2] Por. Rdz 22, 1; Wj 3, 4.

Łukasz Nysler

Przeczytaj

Nieśmiertelny Zeus w Nowym Testamencie?

Znacie werset z Listu Pawła do Tytusa 1,12, który cytuje słowa Epimenidesa? W Biblii Ekumenicznej ten werset brzmi tak: „Powiedział ktoś z nich, ich własny prorok: Kreteńczycy zawsze kłamcy.” Epimenides, który sam był  Kreteńczykiem, mówi o Kreteńczykach, że są kłamcami. Czy Epimenides mówi prawdę o kłamiących Kreteńczykach czy może kłamie?

Czy filozofia może nam pomóc w zbliżeniu do Boga?

Czy filozofia może nam jakoś pomóc w zbliżeniu się do Tego, Co Ostateczne, Nieskończone i Nieuwarunkowane, a co w ramach naszej tradycji religijnej nazywamy „Bogiemˮ? Tak, ale nie w taki prosty i bezpośredni sposób, jak to się niektórym wydaje…

Pochwała uczniostwa

Rozpoczyna się kolejny rok akademicki. Dla mnie to drugi rok teologii na wrocławskiej EWST. Studia licencjackie po skończonych dawno temu dwóch magisterkach, studiach podyplomowych i wielu kursach dokształcających. Nie „robię” ich bynajmniej dla wpisu do CV. Cóż, chyba uprawiam promowaną dzisiaj mobilność edukacyjną przez całe życie także w okresie przedemerytalnym czyli 50 plus. A może […]

czytaj więcej